Elita towarzyska Warszawy, po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, była spragniona spotkań, balów, rautów. Szczególnie w czasie karnawału.

W Hotelu Europejskim odbywały się ekskluzywne Bale Mody, a wielką atrakcją była walka o tytuł Królowej Mody.

Ponadto popularne były bale na rzecz Czerwonego Krzyża, bankiety w salonach Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Opery Warszawskiej, Resursy Kupieckiej i Resursy Obywatelskiej, w Szkole Sztuk Pięknych, a także w Kasynie Garnizonowym w Alei Szucha. Także imprezy w zamożnych domach arystokratycznych.

Towarzyską nobilitacją stało się zaproszenie na raut na Zamek Królewski w Warszawie. Zamek od 1926 roku był oficjalną siedzibą głowy państwa i zapraszano tu członków rządu, dyplomatów, generalicję, wybitnych uczonych i artystów.

W czerwcu 1925 roku na Zamku odbyło się przyjęcie z okazji powstania polskiej sekcji PEN Club-u, międzynarodowej organizacji pisarzy.

Rauty i spotkania pisarzy i poetów organizowane przez PEN Club cieszyły się wielką popularnością.

„Do historii przeszły niemal wszystkie biesiady środowisk twórczych skupionych wokół poetów Skamandra i redakcji „Wiadomości Literackich”, najlepszego tygodnika kulturalnego dwudziestolecia. Bale „Wiadomości”, „Pologne Litteraire” czy zaprzyjaźnionej redakcji ”Pani” gromadziły elitę towarzyską, która na co dzień zbierała się przy ulicy Mazowieckiej w słynnej warszawskiej kawiarni Ziemiańska. Tam swoje miejsca mieli między innymi: Jarosław Iwaszkiewicz, Jan Lechoń, Kazimierz Wierzyński, Julian Tuwim, Antoni Słonimski, Mieczysław Grydzewski, Tadeusz Boy-Żeleński, Franciszek Fiszer, Marian Hemar, Jerzy Zaruba, Adolf Dymsza, Leon Schiller, Bolesław Wieniawa-Długoszowski; tych zaś, którzy w Ziemiańskiej rzadko bywali, wymienić nie sposób.

Ulubieńcem warszawskich salonów był Jan Lechoń, zapraszany przez sfery rządowe i dyplomatyczne, przyjmowany w Belwederze, na bankietach u ministra spraw zagranicznych, Augusta Zaleskiego, czy u prezesa PEN Clubu Ferdynanda Goetla.”*

Ponadto wypadało bywać na wytwornych przyjęciach u reżysera Ryszarda Ordyńskiego, na bankietach w zaprzyjaźnionych ambasadach, na Skamandryckich „wtorkach”, eleganckich obiadach w „Oazie”, czwartkach u Juliusza Kadena Bandrowskiego, „fajfach” Zofii Nałkowskiej czy „sobotach” państwa Żeleńskich.

Królem literackich imprez był Franciszek Fiszer, bywalec Ziemiańskiej, restauracji Wróbla obok Ziemiańskiej oraz modnej restauracji Simon i Stecki przy Krakowskim Przedmieściu. Fiszer – filozof, krytyk literacki, był bohaterem licznych anegdot i dowcipów. Mistrz konwersacji, postać centralna towarzystwa, wielbiciel dobrego jedzenia, postać – legenda. Charakterystyczny z wyglądu: wielki, brodaty, tworzył niezwykły duet ze swoim serdecznym przyjacielem Bolesławem Leśmianem, mężczyzną drobnym, o wzroście niewiele powyżej 150cm).

*Maja i Jan Łozińscy – „W przedwojennej Polsce. Życie codzienne i niecodzienne” Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011. str. 136-127

Zdjęcia: własne i Narodowe Archiwum Cyfrowe (Sylwester w II Rzeczypospolitej)

10 listopada 1918 roku do Warszawy przybywa specjalnym pociągiem z Berlina uwolniony z twierdzy magdeburskiej” Józef Piłsudski.

Na Dworcu Głównym wita go tłum rozentuzjazmowanych mieszkańców Warszawy.

Wiadomo już, że  dzień wcześniej w okolicach Compiegne delegacja rządu niemieckiego podpisała zawieszenie broni, które kończyło działania bojowe I wojny światowej. Polska po 123 latach niewoli odzyskała niepodległość. Panuje ogromna radość i optymizm.

Józef Piłsudski jest dla Polaków mężem opatrznościowym przywódcą Polskiej Organizacji Wojskowej (legionistów), zesłańcem przetrzymywanym w carskim więzieniu i twierdzy magdeburskiej, wielkim patriotą.

Już w 1917 roku, sytuacja na frontach I wojny światowej coraz wyraźniej potwierdzała nadzieje Polaków na odbudowę niepodległego państwa. Rozpad monarchii austriacko-węgierskiej i klęska Niemiec spowodowała ogromne zmiany na mapie Europy.

W Warszawie od września 1917 roku działała powołana przez Niemcy i Austro-Węgry Rada Regencyjna. Rada Regencyjna miała za zadanie przejmowanie władzy z rąk zaborców. Miała jednak złą opinie wśród Polaków ponieważ utożsamiana była z władzą obcą, z uległością i konserwatyzmem. W grudniu 1917r. Rada Regencyjna utworzyła gabinet ministrów, na czele którego stał Jan Kucharzewski.

Tuż po przybyciu do Warszawy Piłsudski odbył rozmowy z członkami Rady Regencyjnej.

11 listopada Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu władzę wojskową i naczelne dowództwo podległych jej wojsk polskich. Trzy dni później Rada Regencyjna rozwiązała się, oświadczając jednocześnie, iż „od tej chwili obowiązki nasze i odpowiedzialność względem narodu polskiego w Twoje ręce, Panie Naczelny Dowódco, składamy do przekazania Rządowi Narodowemu”.

Tymczasowy Rząd Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele 13 listopada również oddał mu się do dyspozycji. Józef Piłsudski stał się rzeczywistym przywódcą tworzącego się Państwa Polskiego.

Generalny Gubernator gen. Hans von Beseler potajemnie opuścił Warszawę. Już od 10 listopada przystąpiono do rozbrajania stacjonujących w Warszawie oddziałów niemieckich (POW razem z żołnierzami Polskiej Siły Zbrojnej będącej pod rozkazami Rady Regencyjnej). Rano 11 listopada 1918 roku Piłsudski wygłosił pod Pałacem Namiestnikowskim przemówienie do żołnierzy niemieckich, zalecając im podporządkowanie się Centralnej Radzie Żołnierskiej. Akcja rozbrajania przebiegała na ogół bez oporu, ale zdarzały się również ostre starcia. Do zaciętych walk doszło między innymi przy opanowywaniu Ratusza i Cytadeli.

Tak Warszawa – stolica młodego Państwa Polskiego – wkraczała w nową epokę, a symbolami odradzającego się Kraju stał się Belweder, Zamek Królewski i Plac Zamkowy oraz Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego i Pałac Namiestnikowski.

ZAPRASZAMY NA HISTORYCZNE WYCIECZKI SZKOLNE PO WARSZAWIE. DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ!